Chúa nhật Lễ Mình Thánh Chúa, Năm A
Hôm nay là Lễ Mình Thánh Chúa. Con người là những sinh vật luôn khao khát. Chúng ta sống không chỉ nhờ những gì nuôi sống thân xác, mà còn nhờ những gì mang lại phương hướng và ý nghĩa cho cuộc sống. Sâu thẳm trong mỗi chúng ta không bao giờ hoàn toàn khép kín với chính mình, mà luôn mở lòng đón nhận điều gì đó vượt ra ngoài bản thân, với vô hạn.
Thánh Augustinô đã nói: "Lạy Chúa, Ngài đã tạo dựng chúng con cho Ngài; vì vậy, lòng chúng con không được bình an cho đến khi tìm được sự nghỉ ngơi nơi Ngài."
Lời của Thánh Augustinô không chỉ chạm đến nỗi lo lắng về mặt cảm xúc, mà còn chạm đến cấu trúc sâu sắc nhất của sự tồn tại của con người. Những thứ hữu hạn, như "thức ăn," "đồ uống," "chỗ ở," "quần áo," "thành công," "thành tựu," "sự chấp thuận của người khác," và "các mối quan hệ," không thể mang lại sự thỏa mãn tối thượng mà trái tim con người tìm kiếm. Những thứ hữu hạn hoặc phù du đều tốt, nhưng chúng không mang tính quyết định. Do đó, con người tiếp tục đặt câu hỏi về nền tảng tối thượng thực sự duy trì sự tồn tại của họ là gì.
Chính trong khát vọng này mà chúng ta cử hành Lễ Mình Thánh Chúa. Chúng ta không hoài niệm về quá khứ, mà muốn truyền đạt thực tại mà chúng ta đang sống. Chúa không ở xa, mà sống trong chúng ta qua Bí tích Thánh Thể, và ở cùng chúng ta.
Bài đọc thứ nhất, sách Đệ Nhị Luật, đưa chúng ta đến sa mạc, mô tả sự yếu đuối và dễ bị tổn thương của con người. Ở đó, dân Israel học được rằng họ không thể sống sót chỉ bằng sức riêng của mình. Chúa ban manna như một dấu hiệu cho thấy sự sống là một ân sủng hằng ngày. Tuy nhiên, manna có hạn và không thể thỏa mãn những khát vọng sâu sắc nhất của nhân loại.
Bài Tin Mừng hôm nay viết: "Ta là bánh hằng sống từ trời xuống. Ai ăn bánh này sẽ sống đời đời. Bánh Ta ban là thịt Ta, là thịt ban sự sống cho thế giới."
Ở đây, chúng ta đối diện với một mầu nhiệm vượt lên trên cả biểu tượng. Chúa Giêsu Kitô không chỉ xuất hiện như là người ban "bánh", mà chính Chúa Giêsu Kitô là "bánh sự sống" vậy.
Chúa Giêsu Kitô không chỉ là sứ giả của "ân tứ của Chúa", mà chính là "ân tứ của Chúa". Chính Chúa Giêsu Kitô vừa là người ban vừa là người nhận. Ngài không ban cho điều gì bên ngoài chính Ngài, mà ban chính Ngài.
Với sự hiểu biết này, chúng ta đi vào cốt lõi của mầu nhiệm Thánh Thể. Trong truyền thống Giáo hội, đặc biệt là trong tư tưởng của Thánh Tôma Aquinas, điều này được diễn tả bằng thuật ngữ "thánh hiến". Ý nghĩa ở đây không phải là sự thay đổi có thể cảm nhận được bằng giác quan hay giải thích được về mặt vật lý, mà là sự thay đổi ở cấp độ thực tại sâu sắc nhất—bản thể. Bên ngoài, nó vẫn là bánh và rượu, nhưng trong thực tại sâu sắc nhất, chính Chúa Giêsu Kitô là hiện hữu, trọn vẹn và sống động.
Nói về mặt triết học, điều này có nghĩa là thực tại không chỉ bao gồm những gì hữu hình, mà còn có một chiều kích sâu sắc nhất không thể cảm nhận được bằng giác quan. Và trong chiều kích sâu sắc nhất đó, chính Chúa Giêsu Kitô hiện diện.
Sự hiện diện này không phải là sự hiện diện của một vật thể giữa các sự vật, mà là sự hiện diện của chính Ngôi vị Chúa Giêsu Kitô, trọn vẹn trong thần tính và nhân tính. Chúa Giêsu Kitô hiện diện không phải như một biểu tượng, mà như một thực tại được ban cho đức tin.
Vì vậy, Thánh Thể không chỉ đơn thuần là một dấu hiệu, mà đúng hơn là một cuộc gặp gỡ. Trong đó, chúng ta không chỉ nhận lãnh điều gì, mà còn nhận lãnh một con người. Và trong cuộc gặp gỡ này, chúng ta được biến đổi và được kéo vào sự hiệp thông ban sự sống với Chúa Giêsu Kitô.
"Vì chỉ có một bánh, nên chúng ta, dù nhiều người, cũng chỉ là một thân thể, vì tất cả chúng ta cùng chia sẻ và ăn bánh ấy," Thánh Phaolô nhấn mạnh trong bài đọc thứ hai.
Trong mầu nhiệm này, Thánh Thể không bao giờ chỉ là vấn đề cá nhân. Bất cứ ai lãnh nhận Mình Thánh Chúa Giêsu Kitô đều được hiệp nhất với Chúa Giêsu Kitô, và đồng thời, chúng ta được hiệp nhất với nhau trong Chúa Giêsu Kitô.
Từ đó, chúng ta nhận ra rằng Thánh Thể không chỉ nói về những mối dây liên kết đạo đức và tình đoàn kết xã hội, mà còn về một sự hiệp thông sâu sắc hơn: Giáo Hội là thân thể huyền nhiệm của Chúa Giêsu Kitô. Những người lãnh nhận Thánh Thể không chỉ trở nên thân mật với nhau, mà còn được hiệp nhất về mặt tinh thần với sự sống duy nhất của chính Chúa Giêsu Kitô.
Vì vậy, Thánh Thể hình thành một quan điểm mới về nhân loại. Nó bác bỏ logic đánh giá con người dựa trên sự hữu ích, thành tựu hoặc khả năng của họ. Trong Thánh Thể, con người trước hết và trên hết được yêu thương, chứ không phải là người tạo ra.
Trong một thế giới mà giá trị của một người thường được đo lường bằng thành tích, địa vị, sự hoàn thành và tính hữu dụng của họ, Bí tích Thánh Thể tập trung vào một chân lý cơ bản:
Chúng ta sinh ra trên thế giới này để được yêu thương.
Ân tứ đến trước thành tựu,
và ân sủng đến trước nỗ lực.
Đời sống đức tin bắt nguồn từ tình yêu của Thiên Chúa.
Không có tình yêu của Thiên Chúa, đời sống đức tin trở nên vô nghĩa.
Vì vậy, tất cả những ai rước lễ đều được hiệp nhất không chỉ với Chúa Giêsu Kitô mà còn với những người khác. Hiệp thông với Chúa Giêsu Kitô cũng là hiệp thông với anh chị em của chúng ta.
Do đó, Bí tích Thánh Thể hình thành Giáo hội không phải như một nhóm tín hữu riêng lẻ, mà như thân thể sống động của Chúa Giêsu Kitô. Trong cùng một bánh, chính Thiên Chúa đã phá bỏ sự chia rẽ giữa con người. Điều này áp dụng ngay cả giữa người giàu và người nghèo, người mạnh và người yếu, người gần và người xa, và thậm chí giữa những người về cơ bản là không tương thích.
Vì vậy, Bí tích Thánh Thể có những hệ quả hiện hữu hữu hình. Bí tích Thánh Thể chống lại mọi hình thức ích kỷ tự cô lập bản thân, sự thờ ơ trước nỗi đau khổ của người khác, và mọi hình thức chia rẽ phá hủy sự hiệp nhất của thân thể Chúa Giêsu Kitô. Không thể nào đón nhận Chúa Giêsu Kitô trong Bí tích Thánh Thể mà vẫn khép kín với người khác.
Ngược lại, Bí tích Thánh Thể mời gọi chúng ta bước vào lối sống của chính Chúa Giêsu Kitô: yêu thương nhau, chăm sóc nhau, gánh vác gánh nặng cho nhau, và mở rộng lòng mình cho những người yếu đuối, bị gạt ra ngoài lề xã hội và bị lãng quên.
Tình yêu của Chúa Giêsu Kitô nhận được tại bàn thờ cần được thể hiện cụ thể trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta. Vì vậy, Bí tích Thánh Thể không kết thúc tại bàn thờ, mà tiếp tục trong cuộc sống cụ thể của chúng ta—trong những lời khích lệ, trong những hành động công chính, và trong lòng can đảm để ở bên cạnh những người cần giúp đỡ. Khi chúng ta cử hành Lễ Mình Thánh Chúa, hãy bắt đầu hành trình tuần này với nhận thức rằng cuộc sống hằng ngày của chúng ta được nâng đỡ bởi sự hiện diện của Chúa Giêsu Kitô.